ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) คงดอกเบี้ยนโยบายที่ 1% ขณะที่น้ำมันดิบซื้อขายเหนือ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล และ Fed อยู่ที่ 3.5-3.75% นโยบายการเงินในประเทศที่ผ่อนคลายสุดขีดท่ามกลางสภาพแวดล้อมโลกที่ตึงตัว รวมกับต้นทุนพลังงานพุ่งสูง คือสมการที่ไม่ค่อยจบลงอย่างสงบ
ส่วนต่างดอกเบี้ยในภาษาที่เข้าใจง่าย
ส่วนต่าง 2.5% ระหว่างดอกเบี้ยไทยและสหรัฐทำสิ่งเดียวอย่างสม่ำเสมอ นั่นคือดึงเงินทุนไปหาสกุลเงินที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่า นักลงทุนกู้บาทถูกแล้วนำไปลงทุนในสินทรัพย์ดอลลาร์ที่ให้ดอกเบี้ยสูงกว่า เป็น carry trade แบบคลาสสิก บาทอ่อนค่าลง 2.21% เทียบดอลลาร์ใน 12 เดือนที่ผ่านมาจากกระแสนี้
ความอ่อนค่าของบาทมีต้นทุน ราคาสินค้านำเข้าทุกอย่างสูงขึ้น ตั้งแต่น้ำมัน วัตถุดิบอุตสาหกรรม ยา ไปจนถึงอิเล็กทรอนิกส์ เมื่อน้ำมันอยู่เหนือ 100 ดอลลาร์อยู่แล้ว บิลนำเข้าก็ยิ่งพุ่งขึ้นรวดเร็ว
ทำไมน้ำมัน 100 ดอลลาร์ถึงเปลี่ยนสมการ
ไทยเป็นผู้นำเข้าพลังงานสุทธิ เมื่อน้ำมันแตะ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล การส่งผ่านไปยังราคาในประเทศเกิดขึ้นเร็ว ทั้งราคาเบนซิน ดีเซล ค่าไฟฟ้า และต้นทุนโลจิสติกส์ ผลทางอ้อม เช่น ต้นทุนอาหาร วัตถุดิบ ค่าโดยสารสายการบิน จะตามมาช้ากว่าหนึ่งถึงสองเดือนแต่มีนัยสำคัญไม่แพ้กัน
เป้าหมายเงินเฟ้อของ ธปท. อยู่ที่ 1-3% หากราคาพลังงานดันเงินเฟ้อพ้นกรอบนั้น ธปท. จะเผชิญปัญหาด้านความน่าเชื่อถือ ทุกเดือนที่คงดอกเบี้ยที่ 1% ขณะน้ำมัน 100 ดอลลาร์คืออัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงที่ติดลบมากขึ้น ส่งผลดีต่อผู้กู้แต่เสียผลประโยชน์ผู้ฝากเงินและเสถียรภาพราคา
การขึ้นดอกเบี้ยของ ธปท. จะหน้าตาเป็นอย่างไร
ธปท. ยังไม่ส่งสัญญาณขึ้นดอกเบี้ย แต่เงื่อนไขสำหรับการขึ้นกำลังก่อตัว การปรับ 25bps เป็น 1.25% ไม่ปิดส่วนต่างกับ Fed ได้มากนัก แต่ส่งสัญญาณว่า ธปท. พร้อมดำเนินการ ตลาดจะ re-price ผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลไทย บาทน่าจะแข็งขึ้น 1-2% ทันทีหลังประกาศ
กลุ่มที่ไวต่อการขึ้นดอกเบี้ยมากที่สุด ได้แก่ ผู้พัฒนาอสังหาริมทรัพย์ (ดอกเบี้ยบ้านสูงลดความต้องการซื้อ) บริษัทสินเชื่อผู้บริโภค และบริษัทที่มีหนี้สูง
ผลกระทบต่อนักลงทุนไทย
ถ้าฝากเงินหรือถือพันธบัตรระยะสั้นและ ธปท. คงดอกเบี้ยที่ 1% ผลตอบแทนที่แท้จริงของคุณใกล้ศูนย์เมื่อหักเงินเฟ้อ พันธบัตรรัฐบาลไทยระยะสั้น 2-3 ปีให้ความยืดหยุ่นมากที่สุดหาก ธปท. เปลี่ยนท่าทีในที่สุด เพราะ re-price เร็วกว่าพันธบัตรระยะยาว
สำหรับนักลงทุนหุ้น ความเสี่ยงจากการขึ้นดอกเบี้ยแบบเซอร์ไพรส์ถูกตลาดตีราคาต่ำกว่าความเป็นจริง การลดน้ำหนักหุ้นกลุ่มที่พึ่งพาตลาดในประเทศและเพิ่มน้ำหนักผู้ส่งออกเป็นการป้องกันความเสี่ยงที่สมเหตุสมผลในสภาพแวดล้อมนี้
สัญญาณที่ต้องจับตา
กรณีฐานคือ ธปท. คงดอกเบี้ยตลอดปี 2569 และทบทวนต้นปี 2570 กรณีเสี่ยงซึ่งเป็นไปได้มากขึ้นเรื่อยๆ คือการขึ้นดอกเบี้ยแบบเซอร์ไพรส์ถ้า CPI สหรัฐวันนี้ร้อนและความกังวลเงินเฟ้อโลกลุกลาม สัญญาณเตือนล่วงหน้าที่ดีที่สุดคือถ้อยแถลงของผู้ว่า ธปท. ที่เปลี่ยนจาก “สนับสนุน” เป็น “ระมัดระวัง” ในเรื่องเงินเฟ้อ ก่อนการประชุม กนง. ครั้งถัดไป