เมื่อราคา Brent ทะลุ $100 ต่อบาร์เรล นักลงทุนหลายคนรีบซื้อหุ้นพลังงานทุกตัวบน SET โดยไม่แยกแยะ แต่นั่นเป็นความผิดพลาด PTT, PTTEP และ TOP มีตำแหน่งในห่วงโซ่อุปทานที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน ราคา Brent ที่ $101.21 เมื่อวันที่ 9 กันยายน 2026 ทำให้ช่องว่างระหว่างต้นน้ำและปลายน้ำยิ่งชัดขึ้น ตลาดหลักทรัพย์ปิดที่ 1,615.07 จุดเมื่อ 10 กันยายน โดยมีแรงกดดันที่ TOP, DELTA และ GULF
ผู้ชนะต้นน้ำ: PTTEP
PTTEP เป็นบริษัทสำรวจและผลิตปิโตรเลียม ขายน้ำมันในราคาตลาด ในช่วงครึ่งแรกปี 2026 PTTEP ผลิตได้ประมาณ 400,000 บาร์เรลเทียบเท่าน้ำมันต่อวัน ต้นทุนคุ้มทุนอยู่ที่ประมาณ $70 ต่อบาร์เรล ดังนั้นที่ราคา $101 กำไรต่อบาร์เรลอยู่ที่ประมาณ $31 ซึ่งสูงกว่าช่วงที่ Brent อยู่ที่ $85 เมื่อต้นปีเกือบเท่าตัว
เมื่อคำนวณจากปริมาณการผลิต 400,000 บาร์เรลต่อวัน การขยายตัวของมาร์จิ้นนี้เพิ่มรายได้หลายพันล้านบาทต่อปี PTTEP ยังไม่มีความเสี่ยงด้านนโยบายของรัฐมากนัก ต่างจาก PTT ที่อาจถูกกดดันให้ตรึงราคาน้ำมันในประเทศ ที่ราคาน้ำมัน $101 PTTEP เก็บรายได้ $101 เต็มๆ
ภาพที่ซับซ้อน: PTT PCL
PTT PCL มีทั้งการได้ประโยชน์และความเสี่ยง ในด้านต้นน้ำ PTT ถือหุ้นใน PTTEP จึงได้รับประโยชน์จากราคาน้ำมันสูงทางอ้อม ธุรกิจซื้อขาย LNG ก็ดีตามราคาตลาดโลก
แต่ความเสี่ยงอยู่ที่ปลายน้ำ PTT ดำเนินสถานีบริการน้ำมันทั่วประเทศ และรัฐบาลไทยมีประวัติกดดัน PTT ให้ตรึงราคาน้ำมันในช่วงที่ราคาพุ่งสูง โดยเฉพาะในช่วงที่มีความตึงเครียดทางการเมือง สถานการณ์ความขัดแย้งสหรัฐฯ-อิหร่านที่ทำให้น้ำมันอยู่เหนือ $100 คือสภาวะที่ความเสี่ยงนี้กลับมา PTT เป็นผู้รับประโยชน์จากน้ำมันแพง แต่ผลประโยชน์ถูกบั่นทอนด้วยนโยบายรัฐ
ผู้เสียประโยชน์ปลายน้ำ: Thai Oil (TOP)
TOP ซื้อน้ำมันดิบเป็นวัตถุดิบและขายผลิตภัณฑ์กลั่น เมื่อราคาน้ำมันดิบพุ่งขึ้นเร็วกว่าราคาผลิตภัณฑ์ มาร์จิ้นการกลั่น (crack spread) ถูกกดให้แคบลง นี่คือสิ่งที่เกิดขึ้นในช่วงที่ราคาน้ำมันพุ่งจากเหตุภูมิรัฐศาสตร์อย่างรวดเร็ว TOP ยังมีธุรกิจปิโตรเคมีที่ต้นทุนวัตถุดิบขึ้นก่อนราคาผลิตภัณฑ์จะปรับตาม จึงไม่แปลกที่นักลงทุนสถาบันขาย TOP ในการปรับตัวเมื่อ 10 กันยายน
บริบทหุ้นพลังงานบน SET
แม้ราคาน้ำมันจะสูง แต่ดัชนีพลังงาน SET กลับถูกกดดัน เพราะนักลงทุนสถาบันที่เข้าซื้อไว้ก่อนหน้าเริ่มขายทำกำไรและหมุนเงินไปหุ้น Defensive เงินทุนต่างชาติไหลเข้า-ออกไม่สม่ำเสมอ สะท้อนให้เห็นในดัชนีที่ 1,615.07 จุด
กลยุทธ์สำหรับนักลงทุนไทย
PTTEP คือการเล่นที่ชัดเจนที่สุดเมื่อ Brent เกิน $100 แนะนำถือ 5-10% ของพอร์ตหุ้นไทย PTT เหมาะเป็นตัวเสริมสำหรับผู้ต้องการกระจายความเสี่ยง ส่วน TOP ควรรอจนกว่า crack spread จะฟื้นตัว โดยติดตามข้อมูล GRM เป็นสัญญาณเข้าซื้อ Goldman Sachs คาดการณ์ Brent ที่ $120 ในปี 2027 หากการหยุดชะงักของอุปทานอิหร่านยืดเยื้อ ระดับสำคัญที่ต้องจับตา: Brent รักษาเหนือ $98 บวกต่อ PTTEP หาก Brent หล่นต่ำกว่า $92 สัญญาณสิ้นสุดของการพุ่งขึ้น